ONDERZOEK

Meten is weten, dat blijkt. Dankzij het onderzoek van de laatste jaren kunnen we een behoorlijk goed zicht krijgen op de problemen met betrekking tot jeugdwerkinfrastructuur. Zo worden ondermeer zonering, bouwvergunning en de staat van de lokalen door veel jeugdwerkiniatieven als een probleem omschreven. Hieronder een poging tot het oplijsten van de diverse bevragingen, onderzoeken, enquêtes, doorlichtingen, ...

• 2009 - Vlaamse Gemeenschap: studieopdracht veiligheid verenigingslokalen
• 2006 - KLJ: resultatenbundel lokaalenquêtes
• 2005 - Chiro: Lokalen onder de loep
• 2005 - afdeling jeugd: doorlichting jeugdruimteplannen
• 2004 - KSJ-KSA-VKSJ: Een parel van een lokaal
• 2003 - Steunpunt Jeugd: doorlichting jeugdruimteplannen 2002-2004
• 2002 - VVKSM: Lokalenonderzoek
• 2002 - VFJ: onderzoeksrapport "infrastructuur en ..."
• 2000 - Katholieke Jeugdraad: De fundering

2009 - Vlaamse Gemeenschap: studieopdracht veiligheid verenigingslokalen

In 2008 werd in opdracht van de Vlaamse minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel een onderzoek uitbesteed naar de algemene veiligheid van verenigingslokalen in de sectoren Cultuur, Jeugd en Sport.

De resultaten van de studie vind je in dit rapport: 2009 - Studieopdracht veiligheid verenigingslokalen - PDF-bestand

2006 - KLJ: resultatenbundel lokaalenquêtes

KLJ stelde vast dat er zich op het gebied van KLJ-lokalen heel wat problemen stellen. Om dit in kaart te brengen werd tijdens het werkjaar 2005-2006 een grootse lokaalenquête gedaan. De enquête werd door 282 van de 291 KLJ-afdelingen ingevuld.

Uit deze bevraging blijkt dat 94,5% van de KLJ-afdelingen 'een lokaal' heeft. In veel gevallen gaat het hier echter enkel om een vergaderlokaal of een ruimte om materiaal te stockeren. 36,5% van de afdelingen kan rekenen op een lokaal van de gemeente, 27% op een lokaal van de parochie. Andere vaststellingen zijn:

• Een derde van de afdelingen heeft ruimte te kort, zowel voor de leden als voor het stockeren van het materiaal. Dit is een belangrijk gegeven, aangezien de werking van afdelingen hierdoor sterk beïnvloed (en beperkt) kan worden.
• Eén op vijf afdelingen heeft angst om in de toekomst het lokaal te verliezen omwille van een te vervallen toestand, de afbraak van het lokaal of een andere bestemming van het lokaal.
• De algemene staat van KLJ-lokalen lijkt vrij goed te zijn. In een aantal spijtige gevallen lekt het dak, is de elektriciteit niet in orde, enz. Maar, globaal genomen lijkt de toestand vrij positief te zijn voor de meeste afdelingen. Dit neemt niet weg dat een aantal afdelingen in een 'krot' gehuisvest zijn.
• Als we kijken naar de omgeving van de KLJ-lokalen, zijn we blij te mogen constateren dat de lokalen veelal centraal in het dorp gelegen zijn. Dit maakt ze vrij gemakkelijk en veilig bereikbaar.
• De helft van de KLJ-afdelingen heeft geen schriftelijke overeenkomst voor het gebruik van de lokalen!

De resultaten van dit onderzoekje werden gebundeld in een brochure. Hier werd ook meteen een tweede deel aan toegevoegd met heel wat concrete tips: Hoe zoek je de eigenaar van je lokaal? Waar spoor je je overeenkomst terug op? Hoe maak je het lokaal veiliger? Waar kan je terecht voor middelen voor grote werken?

De brochure kan je hier downloaden: Resultatenbundel lokaalenquêtes (PDF-bestand, 415 KB)

2005 - Chiro: Lokalen onder de loep

In de loop van 2004-2005 werd op vraag van Chirojeugd Vlaanderen een onderzoek uitgevoerd door licentiestudenten van de Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Het onderzoek richte zich naar de jeugdwerkinfrastructuur van Chirogroepen. Een zeer uitgebreide vragenlijst werd verspreid die door 830 van de 991 aangesloten Chirogroepen (84 %) werd ingevuld.

Uit de resultaten van het onderzoek “Lokalen onder de loep” blijkt o.a. dat:

• veel groepen nog steeds ernstige problemen hebben met (de staat van) hun lokalen;
• veel groepen meer ondersteuning van Chiro “Nationaal” verwachten inzake lokalen;
• veel groepen niet weten waar ze terecht kunnen met vragen over lokalen (wetgeving, reglementering, financiële zoektocht, verzekeringen, etc.).

Het volledige onderzoeksrapport kan je hier downloaden: Lokalen onder de loep (PDF-bestand, 3.136 KB)

Uit het onderzoek vloeide ook een brochure voort. De brochure "Recepten voor Chirolokalen" wil Chirogroepen vooral goed doorverwijzen naar bestaande informatiebronnen over lokalen en alles wat daarbij komt kijken.
Inhoud:

• een kort overzicht van de onderzoeksresultaten in “Wat weten we nu?”;
• verschillende tips en aandachtspunten in “Tips”;
• interessante websites, publicaties en organisaties in “Waar haal je informatie?”.

Deze brochure kan je hier downloaden: Recepten voor Chirolokalen (PDF-bestand, 2.648 KB)

(Meer info op www.chiro.be/lokalen. Vragen? Lokalen@chiro.be. Onderzoeksrapport en brochure bestellen op lokalen@chiro.be.)

2005 - afdeling jeugd: doorlichting jeugdruimteplannen

De administratie Jeugd & Sport lichte de jeugdruimteplannen van de planperiode 2005-2007 door.

• Hieruit leren we dat momenteel 66,42% (182 van de 274 geanalyseerde plannen) van de gemeenten één of meerdere doelstellingen opnam in verband met het ondersteunen van het jeugdwerk op het vlak van jeugdwerkinfrastructuur.
• 172 besturen (62,77% van 274) nam een doelstelling op over het verbeteren van de bouwtechnische staat van jeugdwerkinfrastructuur. In de overgrote meerderheid van de gevallen betreffen het blijkbaar ingrepen om de brandveiligheid te verhogen (controle, bouwwerken, …)
• 30,29% van de gemeenten (83 van de 274) willen iets doen om de beschikbaarheid en het gebruik van de infrastructuur te verbeteren.
• In slechts 42 van de 274 jeugdruimteplannen (15,32%) wordt melding gemaakt van problemen omtrent de wettelijkheid van de infrastructuur (veelal foute zonering). Oplossingen worden gezocht.
• 11,68 % (32) van de lokale besturen willen in deze planperiode maatregelen treffen om de capaciteit van de jeugdwerkinfrastructuur te verhogen.
• 31 gemeentebesturen namen planden werkzaam te zijn rond het beheer van de infrastructuur (opstellen modelcontracten, eenvormig maken van eigen contracten, …).
• 14,23% (of 39 gemeenten) wilden deze drie jaar (ook) werk maken van de omgeving van jeugdwerkinfrastructuur: (groene) speelruimte inrichten, onderhouden, ontsluiten, …

2004 - KSJ-KSA-VKSJ: Een parel van een lokaal

KSJ-KSA-VKSJ stuurde in 2004 een vragenlijst op naar haar plaatselijke groepen om te peilen naar de toestand van hun lokaal. Ongeveer een vierde van deze groepen (74 van de 306) vulde deze vragenlijst in. Er werd geen extra oproep gedaan om meer antwoorden te verkrijgen, gezien het een indicatieve vragenlijst was en geen wetenschappelijk onderzoek.

• In het verslag lezen we dat 35,1% van de deelnemende groepen aangeeft dat de gebouwen niet in een behoorlijke staat zijn. De klachten zijn velerlei: geen stevige constructie van muren en plafonds, niet voldoende sanitair, geen degelijke verwarming, problemen met brandveiligheidsnormen, ...).
• Heel wat groepen (>35%) geven ook aan dat hun lokalen te klein zijn (geen ruimte per leeftijdsgroep, te weinig opbergruimte, te klein lokaal, ...).
• ...

Het verslag van deze bevraging kan je hier downloaden: Verslag, een parel van een lokaal (PDF-bestand, 234 KB)

Naderhand verzamelde KSJ-KSA-VKSJ heel wat nuttige informatie omtrent een goed lokaal en lokaalbeheer in een van hun "wegwijsbundels". Eerder dan inhoudelijk in te gaan op één specifiek thema, is deze bundel eerder een wegwijzer naar nuttige informatie in het lokalenlandschap…

De wegwijsbundel kan je hier downloaden: Wegwijsbundel, een parel van een lokaal (PDF-bestand, 569 KB)

2003 - Steunpunt Jeugd: doorlichting jeugdruimteplannen 2002-2004

Het Steunpunt Jeugd nam een selectie (42 plannen) uit de eerste lichting van jeugdruimteplannen (planperiode 2002-2004) tot op het bot door. In 39 van deze plannen kwam het thema jeugdwerkinfrastructuur voor.
De hieraan gekoppelde acties werden naargelang hun aard opgedeeld in 6 grote categorieën:

• 32% zijn beleidsvoorbereidende acties, zoals onderzoek, onderhandeling, planning, e.d.
• 22% handelen over financiering, subsidiekanalen en -mechanismen
• 20% zijn uitvoerende werkzaamheden (bouwen, verbouwen, verhuizen, …)
• 12% voorziet in opvolging, begeleiding, controle e.d.
• 7% focust op een specifiek kwaliteitsaspect
• 6% gaan specifiek over het aankopen, verhuren of ter beschikking stellen van gebouwen

Er werd veel onderzocht, afgetast en gepland (één derde van de acties). In heel wat gemeenten was er toen dus nog behoorlijk wat werk aan de winkel op vlak van jeugdwerkinfrastructuur. Hiernaast zien we toch ook al uitvoerende acties opgesomd staan. Een bevestiging van een zeer divers gemeentelijk jeugdwerkinfra-structuurbeleid, met duidelijk verschillende snelheden.
Wat de aandacht voor wettelijke bepalingen betreft, komt dit maar in de helft van de plannen terug. Vaak blijven goede bedoelingen echter steken bij het aftoetsen. (Zo gaan bijvoorbeeld 15 gemeenten na of er jeugdlokalen al dan niet correct gezoneerd staan, bij 14 gemeenten worden er problemen vastgesteld. Slechts 6 besturen gaven aan de intentie te hebben naar een oplossing te zoeken).

De relevante zaken uit deze screening die betrekking hebben op jeugdwerkinfrastructuur kan je hier downloaden: Screening JRP 02-04 (PDF-bestand, 129 KB)

2002 - VVKSM: Lokalenonderzoek

Enige tijd terug voerde VVKSM een bevraging uit over de toestand van de scoutslokalen. Ruim drie vierde van de aangesloten scoutsgroepen stuurden de vragenlijst terug. De verzamelde gegevens werden gebundeld en opgelijst maar niet verder verwerkt.

• 35% van de bevraagde leiding van VVKSM geeft aan dat de lokalen enigszins krap zijn.
• 17% meent dat hun gebouwen niet in de gepaste stedenbouwkundige zone staan, 23% weet dit niet zeker.
• 24% weet dat niet elke tak (= leeftijdsgroep) over een eigen ruimte beschikt.
• ...

De nota van deze bevraging kan je hier downloaden: nota lokalenonderzoek (PDF-bestand, 99 KB)

2002 - VFJ: onderzoeksrapport 'infrastructuur ...'

Onderzoeksrapport ‘infrastructuur en mogelijkheden ter versterking van jeugdhuizen met een regionale uitstraling’ (VFJ Antwerpen – 2002)

• Uit het onderzoeksrapport van VFJ blijkt dat geluidsisolatie duidelijk een knelpunt is bij Antwerpse jeugdhuizen. Amper één vijfde is zwaar geïsoleerd, 58 procent van de jeugdhuizen grenst zelfs aan een andere ruimte.
• VFJ polste ook naar de veiligheid op basis van een lijst met 37 maatregelen die ze samenstelden. gemiddeld waren de Antwerpse jeugdhuizen voor 66% "in orde" . Tamelijk veel veiligheidsmaatregelen worden dus niet toegepast.
  

Het onderzoeksrapport kan je hier downloaden: onderzoeksrapport VFJ (PDF-bestand, 364 KB)

2000 - Katholieke Jeugdraad: De fundering

De voormalige Katholieke Jeugdraad voerde eind vorige eeuw een onderzoekje naar het gemeentelijke jeugdlokalenbeleid van 35 gemeenten. Dit resulteerde in een onderzoeksrapport rond de gemeentelijke ondersteuning voor particuliere jeugdwerkinfrastructuur.

Twee belangrijke aspecten werden op een systematische en betrouwbare manier bekeken, namelijk

• de spreiding van de divers ondersteuningsvormen in de Vlaamse gemeenten;
• kwaliteit en effectiviteit van de gemeentelijke subsidiereglementen voor infrastructuurwerken.

Er worden ook aanbevelingen geformuleerd met het oog op een beter plaatselijk jeugdwerkinfrastructuurbeleid.

Het onderzoeksrapport kan je hier downloaden: De Fundering (PDF-bestand, 794 KB)